تولید فکر

اقتصاد ما به دنبال راهکارهایی است که فرای راه حلهای موجود بتواند چالشهای جدید و بن بست های ایجاد شده ناشی از اجرای سیاستهای اقتصادی  ورشکسته قدیم را اصلاح کرده و گامهای توسعه هم جانبه را تحکیم و تضمین بخشد. یکی از مشکلات اساسی ما در بخش اقتصاد ملی، وابسته بودن بودجه سالیانه کشور به در آمدهای ناشی از صادرات و عرضه نفت بوده و می باشد.  با تحولات جدید جهان و در رویکرد نو کشورها و ملت ها نسبت به مصرف و نوع انرژی این زنگ خطر برای تولید کنندگان سوختهای فسیلی  در کنار محدودیت منابع آنها بصدا در آمده و هر لحظه بازه رکود اقتصادی برای آنها تنگ و تنگ می شود. از یک طرف محدودیتهای تولید و هزینه های سرسام آور و استحال و فراوری و از طرف دیگر گرانی محصولات تولیدی ناشی از نفت چالش بسیار جدی فرا روی برنامه ریزان قرار داده است،  به نحوی که نه  به گرانی نفت می توان دلخوش بود و نه به ارزانی آن.  در واقع در یک بازی گیر افتاده ایم مثل شطرنج  که هر حرکتی از هر طرف منجر به مات شدن ما از صحنه اقتصاد جهان می شود.  بنابراین راهکار جدیدی باید جست، راهکاری که نیاز جهان  و واجب ملی است. کشوری مانند ایران که دارای  تمدن چند هزار ساله با فرهنگ غنی و دین مترقی اسلامی است باید سردمدار یک تئوری جدید  در دنیا و رویکرد جدید نسبت به آنچه قبلا خود داشته است باشد.

هزاران سال پیش مردم با اندیشدن و خردورزی آشنایی داشته اند. این موضوع از کتب و آثار به یادگار مانده پر واضح است. تجلی این موضوع بعد از اسلام در ایران موضوعیت جدی  و رنگ و لعاب مقدس یافته و ایرانیان خرد ورزی را از اخلاق الهی دانسته و سعی  در گسترش آن داشته اند. جایگاه دانش، خرد و فکر و اندیشه بسیار والا در نظر گرفته شده است و این جایگاه صرفا نه بعنوان استفاده در متون و ادبیات بوده بلکه به  عنوان  دست مایه بنیان و اصول مطرح شده است. متاسفانه با رویه تجدد طلبی ناقص و نادرست  که یادگار دوران استعماری است و بصورت فرهنگ در مردم ظهور کرد، این مطلب در هاله ای  از ابهام فروماند بطوریکه پذیرفیتم دیگران باید فکر و اندیشه کنند و ما از ثمره فکر آنها بهره برداری کنیم چرا که ما منابع مالی داریم و نیندیشدیم که روزی این منابع پایان می پذیرد. تا جایی پیش رفتیم که جهت نقویت  این ذهنیت خود دانشمندان و اطبای ما عنوان می کردند که از لحاظ فیزیولوژی اندامی و سایر خصوصیات انسانی اروپاییان و غریبان در درجه بالاتری  قرار دارند و ما در درجه و مرتبه پائنتر و این طرز فکر منتج شد به گسترش رویه مصرف گرایی در کشورهای مثل ایران  و جهان در حال توسعه.

 اگر ما ایرانیان پذیرفته ایم که خرد رهبر و راهنماست بقول حکیم ابوالقاسم فردوسی ایا تاکنون زمان آن نرسیده است که گوشه ای از تفکرات و عقاید را عملی نمائیم. اندیشیدن و تفکر امروز می تواند راهگشا و نجات دهنده اقتصاد جهان بخصوص کشوری مثل ایران باشد. در رویکرد جدید باید به فکر و اندیشه بهای عقلانی داد نه کلامی و تشویقی. باید فکر و اندیشه و دانایی را ظهور کرد به مثابه ظهور فیلم در تاریکخانه عکاسی.

انسانها در آفرینش از یک گوهر اصلی و اساسی بوده اند تفرق صفات و اشکال فیزیکی بعدها به دادیل خارج از وقت این مقاله بوجود آمد. طرز و شیوه زندگی و فکر کردن باعث شد، تا تمدنهای مختلف ظهور و بروز نماید. هر تمدنی اساس خود را بر پایه یک چیز استوار ساخت، و ما در عصر جدید بر افتخارات گذشته و بناهای تمدنی غنی ایرانی اسلامی خود، خرابه مصرف گرایی و تجدد خواهی ( از نوع بی ریشه و نادرست آن) را استوار کردیم و سالها دنبال چیزی گشتیم که خود بیش از دیگران داشتیم. بقول شاعر سالها دل طلب از جام جم از ما می کرد، و آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می کرد.

 می توان گفت که اتکای درآمد ناخالص ملی کشورمان به نفت حدود هشتاد تا نود درصد باعث شد که بودجه هیچ محلی برای تولید اندیشه و فکر و از قبل آن تولید ثروت و سرمایه های بنیادین ملی تخصیص داده نشود. این عمل شاید در ابتداء سخت و غیرممکن جلوه کند. ولی در همسایگی ما  یعنی کشورهای توسعه یافته در حال انجام است و ثمره آنرا ما فقط مصرف می کنیم. بعنوان مثال ببینید فکر تولید دستگاهی که می تواند ارتباط سریع و در همه جا را برای همگان فراهم سازد با اقتصاد جهان چه کرده است. امروز کمتر خانواده ای را میتوان یافت چه شهری و چه روستایی که از چند خط تلفن همراه بهره نبرد. وجود دستگاههای تلفن همراه با مارکهای کشورهای مختلف نتیجه بهرمندی از این تفکرات است. طی  این  یک ده گسترش تلفن همراه میلیونها دلار به جیب شرکتهای تولید کننده و به تبع آن به بودجه کشورهای مولد سرازیر کرده است. مثال دیگر جنبش دیرینه کشورهای توسعه یافته در جذب دانشجویان خارجی به بهانه های مختلف بوده که درآمد سرشاری را نصیب آن  کشورها کرده است.

اینجانب در این مقاله یک راهکار جهت تحقق این امر ارائه می دهم و آن گسترش آموزش  عالی در رشته تخصصی فن آوری هسته ای و تعمیم آن در تمام کشورهای غیر متعهد و جهان سومی است و حرکت دادن میدان و معرکه رویایی با دنیای غرب را به تمام بلاد خواهان  استقلال و آزادی و استفاده از نیروی جدید هسته ای و اتمی است. هیچ کس یارای مقاومت در مقابل آنرا ندارد. و از قبل  آن در آمد بسیار قابل توجه ای نصیب کشور خواهد شد.

اما ابتدا باید با گسترش آموزش عالی سعی بر تربیت مدرسان دانشگاهی خوب و عالی گردد. تجهیز آزمایشگاهها جدید و مدرن، اختصاص بودجه کافی به آموزش از ابتداء تا انتها، ایجاد انگیزه در فرهنگیان و اساتید دانشگاهی ، اعتقاد و تعهد به  علم سازی و تولید فکر  و ... . همه اینها کمک می کند که ما حرکت کنیم در جهت کسب قله های رفیع علم و دانش.

ایوب پاپری مقدم فرد